دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 Philosophical Analysis of Identity Redefinition and Children's Social Challenges: A Case Study of I Am Not a Pink Panther تحلیل فلسفی بازتعریف هویت و چالش‌های اجتماعی کودکان: مطالعة موردیکتاب من پڵنگی سوورەتی نیم 1 21 64141 10.22034/jokl.2025.143228.1422 FA هیوا حسن پور استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان آرش مهربان کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه زابل Journal Article 2025 03 01 The concepts of identity and self-redefinition are central to children's psychological and philosophical development, shaping their self-awareness and social acceptance. This study examines the book I Am Not a Pink Panther from a philosophical perspective, exploring how stories can serve as powerful tools for fostering critical thinking in children. The narrative follows a pink panther dissatisfied with its imposed appearance and identity, who attempts to change its color to establish a new sense of self. However, society continues to recognize and judge it based on its former identity. This research first analyzes the concepts of personal and social identity from a child's perspective, investigating the protagonist's struggle for self-acceptance and the challenges posed by societal expectations and cultural norms. It then explores the psychological and ontological effects of social labels and imposed identities on children, emphasizing the role of philosophical education in fostering self-awareness and empowering them to embrace their authentic identities. The findings indicate that introducing philosophy to children can be an effective way to cultivate critical thinking, enhance self-acceptance, and build resilience to social pressures. This study highlights the significance of philosophical education in helping children develop a deeper understanding of themselves, challenge social labels, and embrace their authentic identities, ultimately fostering both a stable and an adaptable sense of identity in the face of imposed norms. مفهوم هویت و بازتعریف خود از موضوعات مهم در روان‌شناسی و فلسفۀ کودکان است و نقش اساسی در رشد خودآگاهی و پذیرش اجتماعی آن‌ها دارد. این پژوهش با بررسی فلسفی هویت در کودکان نشان می‌دهد که داستان میتواند ابزار مفیدی برای تفکر انتقادی باشد. داستان من پڵنگی سووڕەتی نیم روایتگر پلنگی است که از ظاهر و هویت خود ناراضی است و می‌کوشد با تغییر رنگ، هویتی جدید بیابد؛ اما جامعه همچنان او را با همان هویت پیشین، شناسایی و قضاوت می‌کند. پژوهش حاضر، ابتدا به تحلیل مفاهیم هویت شخصی و اجتماعی از دیدگاه کودکان می‌پردازد و چالش‌هایی را بررسی می‌کند که این شخصیت در پذیرش خود و در برابر انتظارات و هنجارهای فرهنگی تجربه می‌کند. سپس، اثرات روان‌شناختی و هستی‌شناختی ناشی از برچسب‌های اجتماعی و هویت‌های تحمیلی بر کودکان را بررسی و بر نقش آموزش فلسفه در تقویت خودآگاهی و توانمندسازی آن‌ها برای پذیرش هویت واقعی خود تأکید می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که فلسفه برای کودکان می‌تواند ابزاری مؤثر برای پرورش تفکّر انتقادی، تقویت خودپذیری و مقاوم‌سازی کودکان در برابر فشارهای اجتماعی باشد. این پژوهش تأکید میکند که آموزش فلسفه به کودکان می‌تواند در درک عمیق‌تر از خود، چالش با برچسب‌های اجتماعی و توانایی پذیرش خود اصیل آن‌ها کمک شایانی کند و به گسترش هویت پایدار و انعطاف‌پذیر در برابر هنجارهای تحمیلی بینجامد.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64141_db62adfc4bf7f01df7ea48587c79ba80.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 A Comparative Study of the Components of Critical Realism in Ibrahim Nasrallah's Shorfat al-Aar and Ata Nahai's Gerêvi Bexti Hêlale بررسی تطبیقی مؤلفه‌های رئالیسم انتقادی در دو رمان شرفة العار اثر ابراهیم نصرالله و گره‌وی به‌ختی هه‌ڵاڵه اثر عطا نهایی 23 42 64044 10.22034/jokl.2025.142450.1408 FA حسن سرباز دانشیارگروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، پژوهشگر پاره وقت، پژوهشکده کردستانشناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. سمیرا صالح پور کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Journal Article 2024 11 02 Critical realism is a major literary movement that critically examines social, economic, and political structures. Drawing on realism and social critique, it seeks to uncover the hidden layers of society and expose its shortcomings and injustices. In Shorfat al-Aar, Ibrahim Nasrallah, a Jordanian-Palestinian novelist, and in Gerêvî Bextî Hêlale, Ata Nahai, a Kurdish novelist, employ a realist and critical approach to examine the social problems of Arab and Kurdish societies. This study analyzes critical realism in Shorfat al-Aar and Gerêvî Bextî Hêlale using a descriptive-analytical method within the framework of the American school of comparative literature. It focuses on issues such as poverty and inequality, violence against women, gender discrimination, and identity crisis. The findings indicate that, despite their cultural and historical differences, the two novels share many similarities. Both adopt a realist approach to explore social and political issues while critically examining traditional social structures through themes such as gender discrimination, honor killings, and the role of women in society. In both novels, the protagonist is an innocent girl who becomes a victim of gender discrimination and honor killings. However, the two works also differ in their thematic emphasis. Shorfat al-Aar focuses primarily on social and family issues, whereas Gerêvî Bextî Hêlale also addresses political struggles and resistance. رئالیسم انتقادی به عنوان یکی از جریان‌های مهم ادبی، ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را به دقت بررسی می‌کند و با تکیه بر واقع‌گرایی و نقد اجتماعی، می‌کوشد تا لایه‌های پنهان جامعه را آشکار کند و به نارسایی‌ها و بی‌عدالتی‌های موجود بپردازد. ابراهیم نصرالله، رمان‌نویس اردنی - فلسطینی، در شرفة العار و عطا نهایی، رمان نویس کرد در گرەوی بەختی هەڵاڵه با رویکردی واقع‌گرایانه و انتقادی به واکاوی مشکلات اجتماعی جامعة عرب و کُرد پرداخته‌اند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، رئالیسم انتقادی در دو رمان شرفة العار و گرەوی بەختی هەڵاڵه را با تمرکز بر مسائلی چون فقر و نابرابری، خشونت علیه زنان، تبعیض جنسیتی و بحران هویت بررسی می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر دو رمان با وجود تفاوت‌های فرهنگی و تاریخی، شباهت‌های بسیاری دارند. هر دو با رویکردی واقع‌گرایانه، به بررسی مسائل اجتماعی و سیاسی می‌پردازند و ضمن پرداختن به موضوعاتی چون تبعیض جنسیتی، قتل‌های ناموسی و نقش زنان در جامعه، به نقد ساختارهای سنتی نیز می‌پردازند. در هر دو رمان قهرمان داستان دختر بیگناهی است که قربانی تبعیض‌های جنسیتی میشود و به قتلهای ناموسی می‌انجامد. شرفة العار بیشتر بر مسائل اجتماعی و خانوادگی تمرکز دارد، در حالی که در گرەوی بەختی هەڵاڵه به مسائل سیاسی و مبارزاتی نیز پرداخته شده است.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64044_9c89803baf1d286de599cc502b0fd927.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 Genetic Structuralism and the Emergence of Modern Kurdish Poetry: A Bourdieusian Reading of the Structural Disruption in the Works of Abdullah Goran and Osman Muhammad Hawrami ساختارگرایی تکوینی ظهور شعر نو کُردی (خوانشی بوردیویی از ظهور شعر نو کُردی براساس اشعار عبدالله گوران و عثمان محمد هورامی) 43 64 64284 10.22034/jokl.2025.143334.1429 FA فرشید رستمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران امیرعباس عزیزی فر عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2025 04 06 The socio-political context is one of the key factors influencing the emergence of literary genres. During the late nineteenth century and the first half of the twentieth century, Kurdish society witnessed numerous revolutions and uprisings that collectively ushered in a new wave of modernity in Kurdish literature. Abdullah Goran and Osman Muhammad stand at the forefront of the emergence of modern Kurdish poetry, and through their structural innovations, this literary movement has undergone significant developments to the present day. Pierre Bourdieu, the French sociologist and philosopher, developed the theory of practice by linking it to concepts such as habitus and field, thereby transcending the rigid dichotomy between subjectivism and objectivism. He argued that the actions of social agents are shaped simultaneously by their dispositions and by the social environment in which they operate. Drawing on Bourdieu's theory of practice, this study employs a descriptive-analytical method and a comparative approach to examine the works of these two poets. It investigates the socio-political conditions of the period and their impact on the emergence of modern Kurdish poetry. The findings indicate that the modernist innovations of Goran and Osman Muhammad cannot be attributed solely to their intellectual outlook or personal commitment to modernism. Rather, Kurdish uprisings throughout Kurdistan and the migration of Kurds to Istanbul, together with the poets' diverse forms of capital, social positions, and habitus, played a significant role in breaking with traditional Kurdish poetic norms through their works. اوضاع سیاسی- اجتماعی یکی از عوامل تأثیرگذار بر ظهور انواع ادبی به شمار می‌رود. در اواخر سده‌ی نوزدهم و نیمه‌ی اول سده‌ی بیستم، جامعه‌ی کُردستان با انقلاب‌ها و مبارزات زیادی روبه‌رو شد که این اتفاقات در مجموع سبب شدند موج تازه‌ای از تجدد به ادبیات کُردی ورود پیدا کند. عبدالله گوران و عثمان محمد، در مرکز ظهور نوگرایی شعر کُردی قرار دارند و شعر نو کُردی از رهگذر حرکت‌های ساختارشکنانه‌ی این دو تن، توانسته است فراز و فرودهای بسیاری را تا به اکنون سپری کند. پی‌یر بوردیو، جامعه‌شناس و فیلسوف فرانسوی، با طرح نظریۀ کنش و پبوند آن با مفاهیمی چون عادت‌واره و میدان، توانست از دوگانه‌های ثابت ذهنیت‌گرایی و عینیت‌گرایی فرا برود و عمل کنشگران را همزمان، معلول ذهن کنشگر و فضای پیرامون آنان بداند. پژوهش حاضر با پشتوانه‌ی نظریۀ کُنش، با روشی تحلیلی و توصیفی و تطبیق دو شاعر مذکور، به بررسی اوضاع سیاسی- اجتماعی آن دوره و تأثیر این رویدادها بر ظهور شعر نو کُردی پرداخته است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد نوگرایی گوران و عثمان محمد را نمی‌توان تنها به علتی نظیر تفکر و مدرن‌بودن این دو شاعر تقلیل داد؛ بلکه اعتراضات و قیام‌های کُردها در جای‌جای کُردستان و مهاجرت کُردها به استانبول از یک سو و سرمایه‌های متنوع شاعران، موقعیت و عادت‌واره‌ی آنان از سوی دیگر، تأثیر چشمگیری بر شکستن هنجار شعر کُردی به قلم این دو شاعر داشته است.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64284_c29c5994ba2eb9a29b6230697a5306ea.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 A Critical Analysis of the Dominant Discourses in Bakhtiyar Ali's Parwane's Evening تحلیل انتقادی گفتمان‌های غالب در رمان غروب پروانه بختیار علی 65 79 64167 10.22034/jokl.2025.143735.1437 FA مرجان کامیاب دانشگاه کردستان فریبا نادری دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه Journal Article 2025 04 13 A systematic analysis of the language of the novel Parwane's Evening using a Critical Discourse Analysis (CDA) approach reveals that patriarchal discourse reproduces gender power hierarchies through mechanisms such as the contrast between masculine verbs (e.g., to kill, to command) and feminine verbs (e.g., to endure, to weep), as well as through Bakhtiyar Ali's metaphorical language. Meanwhile, religious discourse, through the establishment of disciplinary institutions such as the girls' school—which functions in accordance with Foucault's theory—systematically suppresses women by means of surveillance, bodily control, and the redefinition of identity. Intertwined with one another, these two discourses normalize structural violence against women in Kurdish society. However, the novel also portrays forms of resistance, including the romantic relationships of its female characters as acts of resistance. The findings emphasize that the novel's central tragedy lies not in the fate of its characters but in the vicious cycle of violence that ensnares both women and men. By examining the relationships among language, power, and ideology, this study demonstrates how literature can both reflect and critique social structures. مطالعه نظام‌مند زبان رمان غروب پروانه با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی، آشکار ساخت که گفتمان مردسالارانه از طریق سازوکارهایی چون تقابل فعل‌های مردانه (کشتن، فرمان دادن) و زنانه (تحمل کردن، گریستن) و زبان استعاری بختیار علی، سلسله مراتب قدرت جنسیتی را بازتولید می‌کند. از سوی دیگر، گفتمان دینی با ایجاد نهادهای انضباطی مانند مدرسه دخترانه -که مطابق نظریه فوکو عمل می‌کند- از طریق مکانیسم‌های نظارت، کنترل بدن و بازتعریف هویت، به سرکوب سیستماتیک زنان می‌پردازد و این دو گفتمان به شیوه‌ای درهم تنیده، خشونت ساختاری را علیه زنان در جامعه کردستان طبیعی‌سازی می‌کنند. با این حال، رمان به شیوه‌های مقاومت از جمله رابطه عاشقانه شخصیت‌های زن به عنوان کنش‌های مقاومت‌گرایانه نیز پرداخته است. نتیجه نهایی پژوهش تأکید می‌کند که تراژدی اصلی رمان نه در سرنوشت شخصیت‌ها، بلکه در چرخه معیوب خشونتی نهفته است که هم زنان و هم مردان را در دام خود اسیر می‌کند. این مطالعه از طریق تحلیل پیوندهای بین زبان، قدرت و ایدئولوژی، نشان می‌دهد که ادبیات چگونه می‌تواند بازتاب‌دهنده و ناقد ساختارهای اجتماعی باشد.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64167_1cfb7f3685ae4f268846393b35dfc1ea.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 A Comparative Analysis of Narrative Elements in Two Persian and Kurdish Young Adult Novels: The Mountain Called Me and A Ball on the Water بررسی تطبیقی عناصر داستانی در دو رمان نوجوان فارسی و کردی «کوه مرا صدا زد» و «تۆپێک له سه‌رئاو» 81 102 64281 10.22034/jokl.2025.143497.1431 FA مهدی احمدی خواه استادیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Journal Article 2025 04 16 Intertextuality is one of the fundamental concepts in contemporary literary theory, emphasizing the connections and interactions among texts. From this perspective, no text exists independently; rather, it derives meaning within a network of intertextual relationships. Drawing on this framework, the present study offers a comparative analysis of two young adult novels: The Mountain Called Me by Mohammadreza Bayrami and A Ball on the Water by Zanyar Derakhshani. Six narrative elements are examined: plot, suspense, setting, characterization, theme, and point of view. The study aims to identify similarities and differences among these narrative elements and to investigate the extent of intertextual influence between the two novels using a descriptive-analytical approach. The principal research questions are as follows: Does an intertextual dialogue exist between these two works? What similarities can be identified in their use of narrative elements, and to what extent do these similarities reflect the influence of one text on the other? The findings indicate that intertextual relationships are clearly evident between the two novels. It can therefore be concluded that, in some aspects of its narrative structure, A Ball on the Water has been influenced by The Mountain Called Me. یکی از مفاهیم اساسی در نظریه‌های ادبی معاصر، «بینامتنیت» است که بر پیوندها و تعامل متون با یکدیگر تأکید دارد. بر پایه این دیدگاه، هیچ متنی مستقل از دیگر آثار شکل نمی‌گیرد، بلکه در شبکه‌ای از روابط بینامتنی معنا می‌یابد. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی به بررسی دو رمان نوجوان، کوه مرا صدا زد اثر محمدرضا بایرامی و تۆپێک له سه‌رئاو نوشته زانیار درخشانی پرداخته است. در این تحقیق شش عنصر داستانی شامل: طرح و پیرنگ، تعلیق، صحنه‌پردازی زمان و مکان، شخصیت و شیوه‌های شخصیت‌پردازی، درون‌مایه و زاویة دید تحلیل شده است. هدف پژوهش، آشکار ساختن شباهت‌ها و تفاوت‌های این عناصر در دو رمان و بررسی میزان تأثیر متقابل آن‌هاست. پرسش‌های اصلی بدین شرح‌اند: آیا میان این آثار گفت‌وگوی بینامتنی وجود دارد؟ چه اشتراکاتی در کاربرد عناصر داستانی مشاهده می‌شود و این شباهت‌ها چه اندازه بیانگر تأثیرپذیری دو متن از یکدیگر است؟ روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و بر مبنای منابع کتابخانه‌ای بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که روابط بینامتنی در این دو رمان به‌روشنی قابل مشاهده است و می‌توان نتیجه گرفت نویسنده تۆپێک له سه‌رئاو در برخی ساختارهای روایی خود از رمان کوه مرا صدا زد تأثیر پذیرفته است.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64281_0e7898b4fdb96d061b91bbbb000b614a.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 Representation of Visual and Descriptive Language Patterns in Oral and Formal Verse Literature: A Case Study of Hawrami Kurdish Folk Poetry بازنمایی الگوهای زبانی (تصویری و توصیفی) در ادبیات منظوم شفاهی و رسمی (مطالعۀ موردی: اشعار فولکلوریک کُردی هورامی) 103 126 64286 10.22034/jokl.2023.139631.1326 FA رنگین رستمی نژادان گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان سید اسعد شیخ احمدی عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان Journal Article 2023 09 02 Verse literature encompasses a broad field that has been classified in various ways according to its content and methods of study. Based on the way language is employed, verse literature is divided into two categories: oral literature and formal literature, each of which is characterized by a distinct mode of literary expression, namely, visual and descriptive language, respectively. Using a descriptive-analytical approach and drawing on both library and field data, this study examines these two modes of linguistic expression. The findings indicate that the language of oral literature, which originates in traditional non-literate societies, relies primarily on visual expression, conveying meanings and evoking images in the reader's mind through the economical use of language. In contrast, formal literature, owing to its historical development in larger societies and urban settings under the patronage of centralized governments, is characterized by an individualistic, rational, precise, and descriptive mode of expression, in which language itself plays a central role. ادبیات منظوم دلالت بر حوزۀ وسیعی دارد که بنا به محتوا یا روش‌های مطالعه، طبقه‌بندی‌های مختلفی از آن صورت گرفته است. ادبیات منظوم بر اساس شیوۀ به‌کارگیری زبان، در دو طبقۀ «ادب شفاهی» و «ادب رسمی» طبقه‌بندی می‌شود که زبان ادبی در هر یک از آنها به ترتیب در دو گونۀ «تصویری» و «توصیفی» نمود می‌یابد. این پژوهش به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و با گردآوری داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و میدانی، به تحلیل این دو گونه از نمودهای زبان می‌پردازد. براساس یافته‌های پژوهش، ساختار زبان در ادب شفاهی که برخاسته از جوامع سنتی و بدون نوشتار است، بیشتر از شیوۀ پرداخت تصویری بهره می‌گیرد که با استفادۀ حداقلی از زبان، مفاهیم را در ذهن خواننده تداعی می‌کند؛ امّا ادب رسمی، با توجه به خاستگاهش، بیشتر در جوامع متمدن و فضای شهرنشینی و با حمایت حکومت‌های مرکزی، رشد یافته است که به اقتضای آن، فردگرا، عقلانی، دقیق و توصیفی است که در آن زبان نقشی پررنگ را ایفا می‌کند.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64286_0d8ae1d50850dd46b959aaf786eccfa3.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 Translation of Marked Structures and Lexical Items in Shirko Bekas's Poetry into Persian: A Case Study of My Latest Address ترجمۀ ساخت‌ها و واژگان نشاندار شعر شیرکو بی‌کس به زبان فارسی(مطالعه موردی مجموعه شعر تازه‌ترین نشانی من) 127 149 64305 10.22034/jokl.2025.141893.1387 FA زهرا لرستانی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران. Journal Article 2024 08 11 Markedness is an important concept in contemporary linguistics and semantics. In semantic studies, markedness extends the range of meaning beyond dictionary definitions. In translation, it also constitutes an essential part of poetic meaning; when marked features are successfully conveyed into another language, the poem can, to a considerable extent, retain its literary qualities in translation, although this is not always achieved.Using a descriptive-analytical approach, the present study examines Kaveh Khazri's Persian translation of Shirko Bekas's poetry from the perspective of marked lexical items and marked syntactic structures, including word order, sentence structure, omission, and addition. The study aims to evaluate the effectiveness of the translation when markedness is either preserved or overlooked in the process of translating poetry. The findings indicate that marked structures involving word-order shifts, topicalization, transitivity, and passivization occur most frequently in the translation. The results also demonstrate that the translator's awareness of and proficiency in handling marked lexical and structural features in both the source and target languages has had a positive impact on the quality of the translation. نشانداری، یکی از موضوعات تازه و مهم در حوزۀ زبانشناسی و معناشناسی است. در مطالعۀ معنا، امر نشانداری، حوزۀ گستردۀ معناهایی فراتر از معانی قاموسی به روی ما باز می‌کند. این مساله در ترجمه نیز بسیار مهم است. نشانداری، بخشی از معنای شعر است که اگر درست در ترجمه به زبان دیگر منتقل شود، شعر تا حدودی زیادی در روند ترجمه، به زبان تازه راه می‌یابد. البته این مساله همیشه کامل و به درستی صورت نمی‌گیرد. . جهت یافتن پاسخ این پرسش که آیا توجّه یا عدم توجّه به نشانداری در انتقال شعر در روند ترجمه، تاثیر داشته است یاخیر؟ در مقاله حاضر ترجمۀ اشعار شیرکو بی‌کس از منظر وجوه نشانداری زبان در واژه و شکلهای مختلف ساختار (جابجایی، جمله، حذف و افزایش ) بررسی شد. نتایج بررسی نشان داد مبحث جابه‌جایی که - پیش از این بیشتر مورد توجّه صاحبنظران بوده است و شامل شکل‌های مختلفی می‌شود- در این ترجمه از اشعار شیرکو بی‌کس مبتدا‌سازی، فراگذری، مجهول‌سازی بیشتر در این ترجمه اتفاق افتاده است و نمونه‌های بیشتری دارد. همچنین مشخص شد که توجه و تسلط مترجم به واژه‌ها و ساخت‌های نشاندار مترجم در هر دو زبان، بر ترجمه تاثیر مثبت دارد.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64305_29614a2ae25ced5202c691a1afe333e7.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2026 03 02 The Enchantment of Language and Mystical Romanticism in the Poetry of Bakhtiyar Ali: An Interpretive Semiotic Approach افسون سخن و رمانتیسم عرفانی در شعر بختیار علی بر اساس رویکرد نشانه‌شناسی تأویلی 151 174 64328 10.22034/jokl.2026.144405.1453 FA شلیر رحمانی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0004-4139-1228 فاطمه مدرسی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه ، ارومیه، ایران Journal Article 2025 08 30 Mystical Romanticism, as an interdisciplinary trend in literary studies, emphasizes the relationship between the principles of Romanticism and mystical experience, providing a framework for exploring the relationship between language, meaning, and spiritual experience in literary texts. Within this framework, the enchantment of language is regarded as one of the fundamental concepts of Romanticism. In conjunction with mystical codes, it enables the formation of fluid and open-ended meanings. Using a descriptive-analytical method and drawing on Umberto Eco's theory of interpretive semiotics, this study examines the representation and function of these two elements in the poetry of Bakhtiar Ali. The central question of the research is how the word in Bakhtiar Ali's poetry transcends its communicative function and becomes a generative source of meaning. The findings indicate that the poet constructs a network of semiotic roles and invites the model reader to participate in the interpretive process, thereby placing language at the center of mystical experience. The study concludes that the semiotic system of Bakhtiar Ali's poetry represents a significant example of Mystical Romanticism in Kurdish poetry and offers an effective model for the analysis of comparable texts, in which language is understood not merely as a means of representing experience but as the very medium through which mystical experience is foemd. رمانتیسم عرفانی، به مثابة رویکردی بینارشته‌ای در حوزة مطالعات ادبی، بر پیوند مؤلفه‌های رمانتیسم با ساحت‌های عرفانی تأکید دارد و زمینه‌ای فراهم می‌کند تا نسبت میان زبان، معنا و تجربة معنوی در متن مورد واکاوی قرار گیرد. در این چارچوب «افسون سخن» از بنیادی‌ترین مفاهیم رمانتیسم به شمار می‌آیند که در پیوند با رمزگان عرفانی، امکان شکل‌گیری معناهای سیال و تأویل‌پذیر را فعال می‌سازد. پژوهش حاضر در پی آن است که چگونگی بازنمایی و کارکرد این دو مؤلفه را در اشعار بختیار علی بررسی کند. این مطالعه با تکیه بر رویکرد نشانه‌شناختی تأویلی اُمبرتو اِکو و با بهره‌گیری از روش‌، تحلیلی-توصیفی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و خوانش منتخبی از اشعار بختیار علی گرد‌آوری شده‌اند؛ اشعاری که به سبب برجستگی رمزگان عرفانی و نمود مؤلفه‌های رمانتیک انتخاب شده‌اند. پرسش محوری پژوهش بر این مسئله متمرکز است که کلمه در شعر بختیار علی چگونه از سطح کارکرد صرفا ارتباطی فراتر می‌رود و به عاملی زایندة معنا بدل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شاعر با سامان‌دهی شبکه‌ای از نقش‌های نشانه‌ای و فراخواندن «خواننده الگو» به مشارکت تفسیری، کلام را به مرکز تجربة عرفانی منتقل می‌کند. برآیند پژوهش نشان می‌دهد که نظام‌ نشانه‌ای شعر بختیار علی نمونه‌ای شاخص از تحقق رمانتیسم عرفانی در شعر کُردی به‌شمار می‌آید و می‌تواند الگویی کارآمد برای بررسی متون هم‌سنخ فراهم آورد؛ الگویی که در آن زبان نه ابزار بازنمایی تجربه، بلکه خود بستر شکل‌گیری، تجربة عرفانی تلقی می‌شود.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64328_44f871fcc4dd6ac9817e83dd66989a3a.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 The Form and Function of the Narrator and Point of View in The Last Pomegranate of the World شکل و کارکرد راوی و زاویه‌دید در رمان آخرین انار دنیا 175 192 64140 10.22034/jokl.2025.138736.1292 FA تیمور مالمیر استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران امین حمه‌رضا محمدامین عضو هیأت علمی دانشگاه سلیمانیه و دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی, دانشگاه سلیمانیه، سلیمانیه، عراق. Journal Article 2023 02 17 The Last Pomegranate of the World is Bakhtiyar Ali's third novel. Its compelling title, narrative style, and plot have attracted a wide readership. The aim of this study is to examine the extent and nature of the author's innovation. To this end, using content analysis and drawing on the principles of narratology, the study analyzes the novel's narrative technique, narrator, and point of view. The author makes effective use of the conventions of magical realism in constructing the novel's plot. His innovations within this mode of writing demonstrate the need to adapt magical realism to the cultural context of the region. Rather than relying on a single narrator or a fixed point of view, the author shifts narrators and employs multiple perspectives according to the themes and ideas he seeks to convey. The narrator maintains a comprehensive grasp of the story's development and possesses knowledge of both preceding and subsequent events. The characters are described in accordance with the narrator's understanding of their personalities. Throughout the novel, the narrator repeatedly recounts the suffering and hardships of imprisonment. In some of these repetitions, however, instead of narrating events, the narrator turns to poetic description and lyrical expression. Overall, the novel's narrative technique and its use of narrator and point of view are largely successful, although the inclusion of non-narrative passages and the use of traditional storytelling techniques are not always effectively integrated. آخرین انار دنیا سومین رمان بختیار علی است. جذابیّت عنوان، شیوۀ روایت و پیرنگ این رمان موجب رواج و جذب مخاطبان بسیاری شده‌است. هدف ما در این پژوهش، تبیین میزان و چگونگی ابداع و نوآوری نویسنده است. بدین‌منظور با روش تحلیل محتوا و براساس مبانی روایت‌شناسی به نقد و تحلیل شیوۀ روایت، نوع راوی و زاویه‌دید در رمان آخرین انار دنیا پرداخته‌ایم. استفادۀ نویسنده از ظرفیت‌های مکتب رئالیسم جادویی برای تدوین پیرنگ تا حدودی موفق‌بوده‌است. نوآوری‌های وی در این شیوه، بیانگر ضرورت بومی‌سازی رئالیسم جادویی متناسب با حوزۀ فرهنگی منطقه است. نویسنده از زاویه‌دید واحد و راوی واحد استفاده‌نمی‌کند بلکه متناسب با موضوع و مفاهیم موردِنظر خود، راوی را تغییرمی‌دهد و از زاویه‌دیدهای متغیّر استفاده‌می‌کند. راوی، به فراز و فرود داستان مسلط ‌است و از قبل و بعد رویدادها آگاه‌ است، شخصیت‌ها را به‌فراخور یکدیگر، با شناختی که از آن‌ها دارد توصیف‌می‌کند. راوی در رمان آخرین انار دنیا، قصة رنج و سختی زندان را به‌گونه‌های مختلف تکرار‌می‌کند اما در برخی از این تکرارها، حادثه‌ای داستانی نقل‌نمی‌کند بلکه به‌عوض داستان، به توصیف و بیان شاعرانه روی‌می‌آورد. نحوۀ روایت و انتخاب راوی و زاویه‌دید رمان نسبتاً موفق ‌است هرچند نقل مطالب غیرِداستانی و استفاده از شیوۀ نقالی به‌صورت مناسبی عرضه‌‌ نشده‌‌‌‌است.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64140_d00892518fe6722a39732786ed1aa0d3.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 The Concept of Unity of Being in the Poetry of Mulla Jaziri through the Metaphors of Ibn Arabi هزرا ئێکەتییا هەبوونێ د دیوانا مەلایێ جزیریدا ب پیڤەرێن لێکچواندنا ئبن عربی 193 215 64287 10.22034/jokl.2025.142778.1415 FA وحید رمضان زبان کردی، دانشگده علوم انسانی، دانشگاه زاخو، شهر زاخو، عراق، ٍشڤان قاسم حسن زبان کردی، دانشگده بنیات، دانشگاه زاخو، شهر زاخو، عراق. Journal Article 2025 01 30 The concept of the Unity of Being (Wahdat al-Wujūd) in Kurdish poetry, particularly in the works of Mulla Jaziri, is examined on the basis of the analogies proposed by the Andalusian mystic Ibn Arabi. This study explores the relationship between the divine realm and human material existence. Conceptually, the Unity of Being has two meanings: (1) God is present within all beings; and (2) all beings are, in essence, identical with God. The latter reflects the philosophy of Plotinus. The conception of the Unity of Being that became prominent in Islamic mysticism regards all created beings as manifestations or parts of the divine world, while maintaining that God alone is the Absolute Reality and that all other beings originate from Him. This study suggests that Mulla Jaziri drew upon Ibn Arabi's analogical framework while also incorporating some of his own interpretations. The findings indicate that Mulla Jaziri adhered to the Islamic doctrine of the Unity of Being, according to which human beings and all created things are manifestations of the divine reality rather than God Himself. His understanding therefore differs from the Western conception that identifies the entire universe and all material existence with God. In Jaziri's view, God alone is Absolute Being, whereas everything else is a reflection or manifestation of that absolute existence. This conception is expressed through recurring analogies such as light, water and the sea, the mirror and its reflection, and divine manifestations. بابەتێ ئێکەتییا هەبوونێ د شعرا کوردیدا و ب تایبەت ل دەڤ مەلایێ جزیری، ل دویڤ ئەوان پیڤەرێن عارفێ ئەندەلۆسی ابن عربی داناین، ئەڤ بابەت بەرێخودانێ ل جیهانا ئیلاهی و هەبوونا ماددیا مرۆڤی دکەت. ژ ڕوویێ تێگەهیڤە ئێکەتییا هەبوونێ ب دوو واتایان دهێت، "ئێک: ئەو ئێکەتی بوونە یا دبێژت: خودێ د ناڤ بوونەوەراندایە. دوو: هەموو بوونەوەر د بنیاتدا خودێ نە، ئەڤا دوویێ ڕێبازا ئەفلۆتینە، ئەوا زێدەتر د ناڤ سۆفیگەرییا ئیسلامیدا دەردکەڤت، ئەو هزرا ئێکەتییا هەبوونێیە یاکو بوونەوەران ب بەشەک ژ جیهانا خودایی دزانن، ل ئەوێ باوەرێنە کو خودێ حەقیقەتا ڕەهایە و یێن دی هەمی ژ وی ژێدەری پەیدابووینە. گرنگییا ڤەکۆلینێ د ئەوێ چەندێدایە کو هەتا نوکە، چەندین ڤەکۆلەران بابەتێ ئێکەتییا هەبوونێ ل دەڤ مەلایێ جزیری بەحسکرییە، لێ ئەڤ ڤەکۆلینە شێوازەکێ نوی یێ شرۆڤەکرنێ ب پیڤەرێن (ئبن عەرەبی) ب خوەڤە دگریت، شێوازەکێ هەری نوییە د ڤەکۆلینێن هەبوونناسییا خودایێ مەزندا. گریمانە دهێتەکرن کو مەلایێ جزیری ئەڤ لێکچواندنێن ئبن عەرەبی بکارهینا بن، لگەل زێدەکرنا هندەک بۆچوونان لسەر. ئەنجامێن ژ ئەڤێ ڤەکۆلینێ هاتینە ب دەستڤەهینان، ئەوێ یەکێ دسەلمینن کو شێخ ئەحمەدێ جزیری، دویڤکەڤتییەکێ ئێکەتییا هەبوونێیە و باوەری ب ئەوێ چەندێ هەیە، هەلبەت ئێکەتییا هەبوونا وی، بابەتەکێ ئیسلامییە. ئەڤا دبینیت مرۆڤ و بوونەوەر بەشەکن ژ جیهانا خودایی، نەکو خودێ ب خوەنە، بەلێ نە ئێکەتییەکا ڕۆژئاڤایی یاکو هەمی جیهانێ و هەر ماددەیەکێ ب خودێ دبینیت. ل دەڤ جزیری خودێ ڕەهایە، هەر تشت دبن بەشەک ژ ئەوێ هەبوونێ، ئەڤجا ب لێکچواندنێن وەکو (نوور، ئاڤ و دەریا، خودیک و ڕەنگڤەدان تێدا...) داینە دیارکرن.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64287_e2566ad25d3193b006522425b401603c.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 An Analysis of The Conceptual Metaphor of "Wind" and Human Instability in My Uncle Jamshid Khan, Whom the Wind Always Carried Away لێکدانەوەی خوازەی "با" لە پێوەندی لە گەڵ ناسەقامگرتوویی مڕۆڤ 217 238 64285 10.22034/jokl.2025.143463.1430 FA احمد غلامی بوکان مدرس دانشکده پزشکی و پرستاری بوکان روژین صوفی خضری دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد مهاباد Journal Article 2025 04 15 My Uncle Jamshid Khan, a novel by Bakhtiar Ali, portrays the fate of displaced individuals who have no stable place to settle or find security. Through the central conceptual metaphor of “wind”, the novel depicts the experiences of contemporary life and the powerlessness and homelessness of the Kurdish individual, particularly during the 1980s and 1990s. In this way, the metaphor of wind expresses displacement, political crisis, ideological conflict, and the contemporary challenges confronting the protagonist, Jamshid Khan. This study employs Conceptual Metaphor Theory, based on the approach of George Lakoff and Mark Johnson, to examine the metaphor of wind and its relationship to socio-political issues. The conceptual metaphors in the novel—including the wind of nature, war, love, religion, journey, cyberspace, and ownership—each represent linguistic and social dimensions of the Kurdish individual's life. The findings suggest that, by intertwining reality and imagination, My Uncle Jamshid Khan offers a linguistic attempt to portray the life and experiences of the Kurdish people. Accordingly, the novel can be read as a literary narrative of the displacement and homelessness of the Kurdish nation. ڕۆمانی جەمشیدخانی مامم؛ کە هەمیشە با لە گەڵ خۆیدا دەیبرد، نووسراوەی بەختیارعەلی دەکرێ وەکوو چارەنووسی کەسانێکی بێخانومانی و سەرگەردان بێ کە هیچ شوێن و زەوییەکیان نییە بۆ نیشتنەوە و سەقامگیری. ئەم ڕۆمانە ئەزموونی ژیانی مڕۆڤی هاوچەرخ و بێدەسەڵاتی و بێداڵدەیی تاکی کورده. نووسەر لە ڕێگەی خوازەی سەرەکی "با"وە، تەوەرەکانی ئاوارەبوون،هەڵچوونی سیاسی و ململانێی ئایدیۆلۆژی و کێشەکانی هاوچەرخی سووژەی جەمشیدخان دەخاتە ڕوو. ئەم خوێندنەوەیە به مێتۆدی لێکۆڵینەوەی خوازەیی لێکدراوەتەوە کە بۆ لێکدانەوەی خوازەی "با" و پێوەندییەکانی لە گەڵ بابەته کۆمەڵایەتی/سیاسییەکان دەتوانێ کارامە بێ. بۆ تێگەیشتن لە ئەم رۆمانە و چەمکی خوازە، روانگەی لەیکاف و جانسۆن ڕەچاو کراوە. خوازە و مەتافۆرەکانی ناو ئەم ڕۆمانە واتە "بای سرووشت"،"بای جەنگ"،"بای خۆشەویستی"،"بای خواناسی"،"بای سەفەر"،"بای سایبری" و"بای مڵکێتی"، هەر کام به جۆرێک پێکهاتەی زمانی/کۆمەڵایەتی ژیانی تاکی کورد دەگێڕنەوە کە هێمایەکە لە ناسەقامگرتوویی و بێداڵدەیی. بەکارهێنانی ڕئالیزمی جادوویی بۆ داڕشتنی ئەم گێڕانەوەیە بەستێنێکی باشە کە تێیدا بەختیار عەلی توانیویەتی خوازەی "با" وەکوو چەمکێکی ئۆبژێکتیڤه(بەستێنی دەستپێک) و ناسەقامگرتوویی و بێداڵدەییوەکوو چەمکێکی ئابسترە(بەستێنی ئامانج) بخاتە بەرچاو. بە پێی ئەم خوێندنەوەیە دەکرێ بڵێین ئەم ڕۆمانە، بە تێکهەڵکێشانی دوو زمانی واقعیەت و خولیا، هەوڵێکه بۆ نیشاندانی ژیان و بەسەرهاتی مرۆڤی کورد لە ڕێگەی خوازە چەمکییەکانەوە و دەکرێ وەکوو گێڕانەوەیەکی ئەدەبی بۆ ئاوارەیی و بێداڵدەیی ئەم گەلە چاوی لێ بکرێ.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64285_f0710b207499618537485c483244e03e.pdf

دانشگاه کردستان پژوهشنامه ادبیات کردی 2645-3657 11 2 2025 12 22 Music and Word Structure in the Kurdish Language: A Study of Selected Phonological Processes مۆسیقا و پێکھاتەی وشە لە زمانی کوردیی‌دا؛ توێژینەوەی چەند ڕەوتێکی واچیی 239 265 64283 10.22034/jokl.2025.143234.1424 FA ناصح ملائی دکتری زبان و ادبیات عربی؛ کارشناسی زبان و ادبیات کردی؛ مدرس دانشگاه کردستان و دانشگاه فرهنگیان سنندج، کردستان. Journal Article 2025 02 28 Linguistics examines language at three levels: phonology, grammar, and semantics. Morphology, a subfield of grammar, is concerned with the structure of words. To date, studies of Kurdish rhetoric and morphology have paid little attention to the role of the musicality of words and its effects. Instead, they have largely been confined to rigid theoretical frameworks that have overlooked this aspect of the language. This study examines several examples of the phonological processes of alternation, substitution, and deletion across Kurdish dialects in order to demonstrate the influence of word musicality on the structure and form of words. The examples are not equally distributed among all dialects; most are drawn from the Central Kurdish dialect, which may invite criticism. Nevertheless, previous research has established the existence of these phonological processes across all Kurdish dialects. The study adopts a descriptive-analytical approach based on library research and the author's linguistic intuition as a native speaker of Central Kurdish. As a largely neglected topic in Kurdish grammar, word musicality can help explain the diversity of Kurdish and its dialects and contributes, to some extent, to semantic development and lexical expansion. It may also be one of the principal reasons why speakers of one Kurdish dialect perceive other dialects as unfamiliar. زمانناسیی لە سێ ئاستی دەنگیی، ڕێزمانیی و واتاییدا زمان تاوتوێ‌ دەکات. وشەناسیی، ژێربەشێکی ئاستی ڕێزمانییە و باسی پێکھاتەی وشە دەکات. سەرجەم ئەو ھەوڵانەی تاکوو ئەمڕۆ لە سەر ڕەوانبێژیی و وشەناسیی زمانی کوردیی دراون، ئاوڕیکی وەھایان لە ڕۆڵ و کاریگەریی مۆسیقای وشە و دەرکەوتەکانیەوە نەداوەتەوە، بەڵکوو تەنیا قسەیان لە چوارچێوە و خشتەیێکی دیاریی‌کراوی نەچەماو کردووە کە بە ھەر شێوە، دەبێ ڕەچاو بکرێت. وتاری بەردەست ھەوڵ‌دەدات وەکوو وێنە، تەنیا سەرنجی چەند میناکێک لە سێ ڕەوتی واچیی گۆڕان، جێگۆڕکێ و بزربوون لە زارەکانی زمانی کوردیی‌دا بدات و ئەنجامەکانی کاریگەریی مۆسیقا لە پێکھاتە و ڕوواڵەتی وشە لەم زمانەدا دەربخات. ڕێژەی میناکەکان لە یەک ئاستدا نین و زۆرتر لە زاری ناوەندییەوە ھێنراون کە ڕەنگە جێگای ڕەخنە ببێت، بەڵام بوونی ڕەوتە واچییەکان لە گشت زارەکاندا بە پێی توێژینەوە پێشووەکان بە روونیی درەکەوتووە. شێوازی لێکۆڵینەوەکە گێڕاندنەوەیی-شیکارییە و پشت بە توێژینەوەی کتێبخانەیی و ھەروەھا مێشکی نووسوەر وەکوو ئاخێوەرێکی کوردیی ناوەندیی‌ دەبەستێت. مۆسیقا وەکوو بابەتێکی باس‌نەکراو لە کتێبە ڕێزمانییەکاندا، توانیویە و دەتوانێت لە سەر جۆربەجۆریی و ڕەنگامەیی زمانی کوردیی و زارەکانی‌دا کاریگەریی دانێت و تا ڕادەیێکیش بۆ پەرەسەندنی واتایی و وشەیی چالاک ببێت. ڕەنگە یەکێک لە ھۆکارە گرنگەکانی نامۆیی زارێکی زمانی کوردیی بۆ ئاخێوەری زارێکی دیکەی زمانەکە مۆسیقای وشەکان ببێت.

https://jokl.uok.ac.ir/article_64283_292adc44e547fd6eae3c9bc6af43f399.pdf