Music and Word Structure in the Kurdish Language: A Study of Selected Phonological Processes

Document Type : Original Article

Author

Ph. D in Arabic language and literature; Bachelor of Kurdish language and literature; Visiting Professor at Kurdistan University and Farhangian University, Sanandaj, Kurdistan province

Abstract

Linguistics examines language at three levels: phonology, grammar, and semantics. Morphology, a subfield of grammar, is concerned with the structure of words. To date, studies of Kurdish rhetoric and morphology have paid little attention to the role of the musicality of words and its effects. Instead, they have largely been confined to rigid theoretical frameworks that have overlooked this aspect of the language. This study examines several examples of the phonological processes of alternation, substitution, and deletion across Kurdish dialects in order to demonstrate the influence of word musicality on the structure and form of words. The examples are not equally distributed among all dialects; most are drawn from the Central Kurdish dialect, which may invite criticism. Nevertheless, previous research has established the existence of these phonological processes across all Kurdish dialects. The study adopts a descriptive-analytical approach based on library research and the author's linguistic intuition as a native speaker of Central Kurdish. As a largely neglected topic in Kurdish grammar, word musicality can help explain the diversity of Kurdish and its dialects and contributes, to some extent, to semantic development and lexical expansion. It may also be one of the principal reasons why speakers of one Kurdish dialect perceive other dialects as unfamiliar.

Keywords


کوردی
جەلیلیان، عەباس (ئاکۆ) (بێ‌تا). فەرھەنگی باشوور، چ4، سنە: ئەنستیتۆ کەلەپووری کوردی.
حەمەباقی، محەمەد (2002). مێژووی مۆسیقای کوردی، چ2، ھەولێر: ئاراس.
خالیدگولی، مەسعوود (2002). فەرھەنگا گولی، چ1، دھۆک: سییرێز.
روبینز، آر.اچ. (1370). تاریخ مختصر زبانشناسی، ترجمە علی‌محمد حق‌شناس، چ1، تھران: مرکز.
سەجادی، بەختیار و مەزھەر ئیبراھیمی (1397). زمان و وێژەی کوردی، چ2، سەقز: گوتار.
شەرەفکەندی، عەبدوڕەحمان (ھەژار) (1369). ھەنبانە بۆرینە، چ1، تھران: سروش.
شێخ‌تەیب، شەھاب (2014). دەربارەی زمانەوانی، چ1، ھەولێر: نارین.
مەحوی، محەمەد (2010). مۆرفۆلۆژی و بە یەکداچوونی پێکھاتەکان، مۆرفۆلۆژیی کوردی، بەرگی یەکەم، سلێمانی: زانکۆی سلێمانی.
مەردۆخ‌ڕۆحانی، محەمەدماجید (1397). فەرھەنگی زانستگای کوردستان، چواربەرگی، چ1، سنە: زانستگای کوردستان.
 
فارسی
احمدخانی، محمدرضا و عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا و لیلا حاجی حسنلو (1395). «واجشناشی اجتماعی: بررسی موردی قلب واجی در زبان فارسی»، دوماهنامه جستارهای زبانی، ش. 32، صص. 37- 21.
پرین، لارنس (1373). دربارە شعر، ترجمە فاطمه راکعی، چ1، تهران: اطلاعات.
حق‌شناس، علی‌محمد (1356). آواشناسی، چ1، تهران: آگاه.
خالقی، روح‌اللە (1378). نظری به موسیقی، چ5، تهران: محور.
خرقانی، حسن (1399). «نقش تناسب واژگانی در واژه‌گزینی قرآن»، مشکوه، ش. 146، صص. 52- 30.
دلیر، محمدرضا (1401). موسیقی و اندیشە، چ1، کرج: سیمرغ آسمان آذرگان.
دوسوسور، فردینان (1378). دوره زبانشناسی عمومی، ترجمه کورش صفوی، چ1، تهران: هرمس.
رفیع‌پور، فرامرز (1357). جامعە، احساس و موسیقی، تهران: شرکت سھامی انتشار.
شمس، بهاءالدین (1383). موسیقی در عهد باستان، چ1، تهران: نور.
شهمیری، امین (1388). درآمدی بر صوت‌شناسی در موسیقی، چ1، تهران: نی.
صفیعی، نادیا و ابراهیم بدخشان و مسعود دهقان (1402). «بررسی تأثیر متغیرهای اجتماعی سن، تحصیلات و جنسیت بر فرایند قلب واجی بر اساس زبان ‌شناسی اجتماعی تنوع‎گرا: مطالعه موردی "chokla" چوب در کردی هورامی»، پژوھشنامە ادبیات کردی، ش. 15، صص. 26- 17.
طالبیان، منصورە و روح‌اللە صیادی‌نژاد و عباس اقبالی (1398). «نقش آوا در تصویرسازی (مطالعه موردپژوهانه سوره نازعات)»، پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن، دوره ٧، ش ٢، صص. 208- 191.
عمرانپور، محمدرضا (1386). «اهمیت عناصر و ویژگیهای ساختاری واژه در گزینش واژگان شعر»، پژوهش‌های ادب عرفانی (نشریه علمی-پژوهشی گوهر گویا)، دوره 1، ش. 1: صص. 180- 153.
فلاح، ابراھیم و سجاد پوردانش (1396). «تناسب آوایی-محتوایی (فنوسمانتیک) در آیات قرآن؛ با بررسی مواردی از سوره واقعه»، مطالعات ادبی متون اسلامی، سال دوم، ش. 1، صص. 152- 129.
قنبری عبدالملکی، رضا و آیلین فیروزیان پوراصفهانی (1400). «تحلیل برخی از فرایندهای واجی در گویش اورامی شمال ایران در چارچوب واجشناسی زایشی و نظریه بهینگی: مطالعه موردی گویش عبدالملکی»، مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران، دوره 9، ش. 4، صص. 103- 73.
ملکی، عطاءالله (1378). آواشناسی؛ از تئوری تا عمل، چ1، تهران: آتیه.
 
عەرەبی
التفتازانی، سعدالدین (1388). شرح المختصر، چ5، قم: اسماعیلیان.
سقال، دیزیرە (1996). الصرف و علم الأصوات، چ1، بیروت: دار الصداقه العربیه.