Translation of Marked Structures and Lexical Items in Shirko Bekas's Poetry into Persian: A Case Study of My Latest Address

Document Type : Original Article

Author

department of Persian language and literature, Kermanshah branch, Islamic Azad university,Kermanshah, Iran

Abstract

Markedness is an important concept in contemporary linguistics and semantics. In semantic studies, markedness extends the range of meaning beyond dictionary definitions. In translation, it also constitutes an essential part of poetic meaning; when marked features are successfully conveyed into another language, the poem can, to a considerable extent, retain its literary qualities in translation, although this is not always achieved.Using a descriptive-analytical approach, the present study examines Kaveh Khazri's Persian translation of Shirko Bekas's poetry from the perspective of marked lexical items and marked syntactic structures, including word order, sentence structure, omission, and addition. The study aims to evaluate the effectiveness of the translation when markedness is either preserved or overlooked in the process of translating poetry. The findings indicate that marked structures involving word-order shifts, topicalization, transitivity, and passivization occur most frequently in the translation. The results also demonstrate that the translator's awareness of and proficiency in handling marked lexical and structural features in both the source and target languages has had a positive impact on the quality of the translation.

Keywords


اخوان ثالت، مهدی (1380). زمستان، چاپ هفدهم، تهران: مروارید.
بلو، جویس (1386). «کلیّات زبان و ادبیّات کردی»، ترجمۀ ضیا مجیدی، گوهران، ش. 15، صص. 13-18.
بی‌کس، شیرکو (1395). تازه‌ترین نشانی من، ترجمۀ کاوه خضری، چاپ دوم، تهران: گل آذین.
پشابادی، یدالله (1396). «تخیّل خلّاقانه و تصویرپردازی مبتنی بر آن در شعر شیرکو بی‌کس و محمود درویش (با تکیه بر ده‌ربه‌ندی په‌پووله و مدیح الظل العالی)»، پژوهشنامۀ ادبیات کردی، ش. 3، صص. 109-83.
------------(1401). «هونەری هیبریدیزاسیۆن له شیعری شێرکۆ بێکەسدا»، پژوهشنامۀ ادبیّات کردی، سال 8، ش. 2، صص. 181 -171.
دهخدا، علی اکبر و همکاران (1377). لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران.
دبیرمقدم، محمد و راحله کلانتری (1394). «بررسی ساخت اطلاع جملات پرسشی در فارسی نو با تأکید بر متن،» متن پژوهی ادبی، ش. 67، صص. 83-51.
دهقان،مسعود، بهمن حیدری، عامر قیطوری (1401). «رویکرد شناخت‌گرایی به مکان در لایۀ جهان متن کرسی از شیرکو بی‌کس بر پایۀ انگارۀ جهان‌های متن»، زبانشناسی و گویش‌های خراسان، ش.29،  صص. 100-78.
---------------------------- (1401). «بازنمایی استعاره‌ جهان‌های زیرشمول در انگارۀ جهان‌های متن از منظر شناختی (مطالعۀ موردی اشعار شیرکو بی‌کس در سرآغاز کتاب کرسی)» پژوهشنامۀ ادبیّات کردی، ش. 13،  صص. 12-1.
---------------------------- (1402). «کاربست انگارۀ جهان‌های متن در اشعار شیرکو بی‌کس رویکرد شعر شناختی»، پژوهش‌های بین رشته‌ای،  ش.10، صص. 158-127.
 ---------------------------- (1403). «رهیافتی شناختی از جهان‌های متن رمان شعر کرسی اثر شیرکو بی‌کس بر اساس نظریه جهان‌های متن»، مطالعات و گویش‌های غرب ایران، ش. 44،  صص. 37-25 .
جوینی، محمد (1382).  تاریخ جهانگشای جوینی، (ج اول)، تصحیح محمد قزوینی، چاپ سوم، تهران: پیک ایران.
حافظ شیرازی، خواجه شمس‌الدین (1400). دیوان اشعار، به کوشش خلیل خطیب رهبر، چاپ شصت و یکم، تهران: صفی علیشاه.
رشیدی، ناصر، محسن راغ‌نژاد (1394). «بررسی مقابله‌ای کلمات اندازه‌گیری زبان فارسی با زبان کردی (گویش سورانی و کردی کلهری): با رویکرد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان»، ادبیّات و زبان‌های محلی ایران زمین، ش. 3، صص. 39-60.
زاهدی، کیوان (1387). «جنسیت و جنس زبانی در قرآن کریم»، شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ش. 42،  صص. 80-202.
سبزواری، مهدی (1398). «بررسی و تحلیل نشانداری جملات فارسی نوین معیار»، جستارهای زبانی، ش. 50، صص. 97-122.
سعدی شیرازی، شیخ مصلح‌الدین (1378). بوستان، شرح رضا انزابی‌نژاد و سعید قره‌بگلو، چاپ اول، مشهد: جامی.
صدقی، حامد، سید عدنان اشکوری، سعدالله همایونی، زهرا مهدوی‌مهر (1400). «واکاوی ترجمۀ ساختارهای نحوی نشاندار و بی‌نشان در ترجمۀ موسوی گرمارودی از ترجمۀ خطبۀ جهاد بر اساس نظریۀ لمبرکت»، پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیّات عربی،  ش. 25، صص. 248-225.
صفوی، کوروش (1370). «نشانداری در معناشناسی و مسئلۀ مؤلفه‌های معنایی»، نثرپژوهی ادب فارسی (زبان و ادب)، ش. 2-3.
 ----------(1390). از زبانشناسی به ادبیّات، چاپ ششم، تهران: سوره مهر.
عبداللهی، حیدر، بهناز علی‌پور گسکری، ایوب مرادی، بهناز پیامنی (1400). «مطالعۀ تطبیقی اندیشه‌های اجتماعی- سیاسی در اشعار شیرکو بی‌کس و مهدی اخوان ثالث بر اساس نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا وموف»، زبان شناسی اجتماعی، ش. 17،  صص.  99-110.
کاظمی، فروغ، آزیتا افراشی (1392). «نشانداری آغازگر در زبان‌های فارسی و انگلیسی بر اساس رویکرد دستور نقشگرای نظامند»، فصلنامۀ جستارهای زبانی، دوره 4، ش. 1،  صص. 149-125.
کتابی، سعید، ابولفضل مصفا جهرمی ( 1384). «مبتدا در ترجمه»، مطالعات ترجمه، ش. 9، صص. 98-87.
گلفام، ارسلان، رضا امینی، عالیه کرد زعفرانلو، فردوس آقاگل‌زاده (1389). «بررسی تحولات معنایی و ساخت اطلاع ساخت‌های نشانداری در فرآیند ترجمه از انگلیسی به فارسی»، پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی، ش. 1، صص. 113-85.
قنبرنژاد، معصومه، ابراهیم اناری بزچلویی، محمد جرفی، احمد امیدعلی (1401). «نقد ترجمه ساخت اطلاعی نشاندار در رمان‌های نجیب محفوظ»، پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، ش. 26، صص. 215-195.
لقمانئوف، هاشم خدر ( 1399). «لێکدانەوەی بەستێن لە دەقی شیعریدا: بەراوردی بەرهەمی شێرکۆ بێکەس و ئەحمەد شاملوو بە نموونە»، پژوهشنامۀ ادبیات کردی، ش. 9،  صص. 245-221.
منصوری، مهرزاد ( 1391). «نشانداری در ترجمه‌های فارسی قرآن کریم»، مطالعات ترجمه، ش. 16، صص. 68-55.
نبی‌فر، لیلا (1383). «کاربرد "ها" در زبان فارسی امروز»، رسالۀ دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس.
ورزنده، امید، مژگان وفایی (1394). «انسان، مبارزه و عشق در شعر شیرکوبی‌کس و احمد شاملو»، نشریۀ زبان و ادب فارسی (دانشگاه آزاد اسلامی سنندج)، ش. 24، صص. 161-184.
Wierzbika (1992) semantic, culture and cognition, universal human concepts in culture specific confourations, oxford: oxford university press.