نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دبیر دبیرستان‌های سقر، سقز، ایران.
چکیده
کلیدواژه‌ها
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Literature plays an important role in expressing attitudes toward society and nature in any society. In fact, literature reflects the relationship between humans, nature, and life. The main objective of this study is to examine the attitudes of four Kurdish poets (Heiman, Qane, Avat, and Rawchi) toward nature and the environment. The conceptual framework is based on green environmentalism, place theory, and ecocriticism. The study employs a documentary research method, and the data are analyzed using qualitative content analysis. The corpus consists of the four main divans of the aforementioned poets, and all the poems in these collections are examined through a census-based approach. The analysis identifies nine environmental themes: love of nature, personification of nature, natural disasters, animal hunting, the effects of war, the effects of technology, animal captivity, and the importance of water, air, and soil. The findings indicate that the poetry of these poets encompasses environmental awareness, aesthetic appreciation, critical perspectives, a sense of place, and environmental concern, reflecting a strong environmental orientation. According to these poets, war, natural disasters, overhunting, animal captivity, and technology threaten the environment through destruction, damage, and pollution. Conversely, love of nature, recognition of the value of its fundamental elements (soil, water, and air), and respect for the rights of living beings can contribute to environmental protection and safeguard the right to life of other living beings.
کلیدواژه‌ها [English]
ادیب‌راد، نرگس؛ یوسف‌فام، عالیه و جعفریه، مهناز (1400). «تأثیر زیست‌بوم‌های مختلف زمانی در اشعار سهراب سپهری و منوچهر آتشی از منظر نقد بوم‌گرا»، فصلنامه محیط‌زیست و توسعۀ پایدار، سال 9، ش. 3، صص. 166-147.
پارسا پور، زهرا (1391). «بررسی ارتباط انسان با طبیعت در شعر»، دوفصلنامۀ ادب فارسی، دورۀ 2، ش. 1، صص. 100-77.
جعفری‌نیا، غلامرضا. (1398). «بررسی و تحلیل اثرات سرمایۀ اجتماعی بر رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان در شهر بوشهر». فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال10، ش. 37، صص. 150-141.
حریری، نجلا (1396). اصول و روش‌های پژوهش کیفی (چاپ سوم). تهران: دانشگاه آزاد اسلامی.
صالحی، صادق (1389). «نگرش جدید نسبت به محیط‌زیست و مصرف انرژی». فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دورۀ 6، ش. 20، صص. 248-225.
صالحی، صادق؛ کریم زاده، سارا. (1393). «تحلیل رابطه بین ارزش‌های زیست‌محیطی و نگرش‌های نوین زیست‌محیطی»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دورۀ 10، ش. 37، صص. 170-153.
کارگر، محمدهادی؛ جعفری‌نیا، غلامرضا. (1401). «نظریههای جامعه‌شناسی و محیط‌زیست»، مجموعه مقالات هفتمین همایش بین‌المللی مهندسی کشاورزی و محیط‌زیست با رویکرد توسعۀ پایدار.
کیان‌پور، معصومه؛ فیاضی، مریم سادات. (1396). «مضامین زیست‌محیطی در اشعار گیلکی بر اساس رویکرد نقد بوم‌گرا». ادبیات پارسی معاصر، سال 7، ش. 3، صص. 69-43
گیدنز، آنتونی. (1397). جامعه‌شناسی، ترجمۀ: حسن چاوشیان، تهران: نی.
لارکین، پیتر و دیگران. (1384) محیط‌زیست: دانش برای همه. ترجمۀ احمد جواهریان. تهران: علمی و فرهنگی.
مشهدی، علی (1392). حق بر محیط‌زیست سالم، تهران: میزان.
محرم‌نژاد، ناصر؛ تهرانی، مهناز. (1389). «مروری بر نظریههای اجتماعی و مدیریت محیط‌زیست». نشریۀ انسان و محیط‌زیست، سال 22، ش. 1، صص.11-3.
نجیبی، اوین (1396). «جایگاه رسانه‌های ارتباط‌جمعی در آموزش نگرش و اخلاق زیست‌محیطی»، فصلنامه مطالعات رسانهای، دورۀ 12، ش. 37-36، صص. 100-91.
وات، کنت. (1383). مبانی محیط‌زیست، ترجمۀ عبدالحسین وهاب‌زاده. مشهد: جهاد دانشگاهی.
یلدز.کریم (1391) کردها در عراق، گذشته ،حال، آینده، ترجمۀ سیروس فیضی، تهران: توکلی.
یزدانی، هیمن؛ شمس، علی. (1401). «عوامل اجتماعی و فردی مؤثر بر نگرش روستائیان شهرستان مریوان در خصوص محیط‌زیست»، فصلنامه انسان و محیط‌زیست، دورۀ 20، ش. 3، صص. 66-51.
ئیمام زه‌نبیلی، سه‌یدکامیل (١٣٩٨). دیوانی آوات، سه‌قز: خانی.
سیوه‌یلی، ڕێبوار(٢٠٢٠). فه‌لسه‌فه‌ی ئاکاری ژینگه پارێزی، هه‌ولێر: زه‌ڕیاب و پایا.
شێخولئیسلامی موکری، سه‌ید موحه‌ممه‌د ئه‌مین(٢٠٠٨). دیوانی هیمن، سلێمانی: چوارچرا.
عه‌زیزنژاد سارده‌کوێستانی، که‌ریم(١٣٩٢). دیوانی ڕاوچی، تاران: کوله پشتی.
کابولی، سه‌ید موحه‌ممه‌د (١٣٨٤). دیوانی قانع، تاران: پانیذ.
Dreik, wall. (2010) The rise of green left, Inside the world wide ecosocialist movement, Pluto Press.
Glotfelty, Cheryll., & Fromm, H. (Eds.). (1996). The ecocriticism reader: Landmarks in literary
ecology. University of Georgia Press.
Outley, Richard. (1973). Is there a need for a new, an environmental ethic? Proceedings of the XVth World Congress of Philosophy, 1, 205-210.
Taylor, Paul. (1986). Respect for nature: A theory of environmental ethics. Princeton University Press.
Tuan, Yi.Fu(1974). Topophilia: A study of Enviromental perception, Attitudes and values, Columbia University press.
)